Gevolgen seksueel misbruik

Wanneer je een traumatische gebeurtenis meemaakt, gaat je lichaam automatisch over op een overlevingsreactie. De bekendste voorbeelden van overlevingsreacties zijn vechten, vluchten of bevriezen en verstijven. Hoe je reageert, verschilt per persoon en situatie. De meest voorkomende reactie is dat iemand bevriest of verstijft. Het is goed om te weten dat geen enkele reactie goed of slecht is. Je hebt namelijk geen enkel invloed op de overlevingsreacties jouw lichaam kiest.

Na de overlevingsreactie zul je merken dat je last kunt krijgen van emoties, stressreacties of stressklachten.

Goed om te weten over stressreacties:

  • Ontlading van stress kan zich uiten in trillen, beven of huilen.
    Kort nadat het gevaar voorbij is, kun je last krijgen van (hevig) trillen, beven en huilen. Je lichaam probeert zo de stress van de situatie kwijt te raken. Dit zijn normale reacties die uiteindelijk weer afnemen.
  • Meestal verdwijnen je reacties na een tijdje.
    Het is normaal dat jij je na een ingrijpende gebeurtenis niet goed voelt en last hebt van stressklachten. Bij de meeste mensen nemen stressklachten binnen aantal weken af.
  • Sommige reactiepatronen zijn langdurig.
    Het kan zijn dat je na een ingrijpende gebeurtenis nieuwe gewoontes krijgt. Je controleert vaker of de deur op slot is, kijkt vaker achterom of let extra op bij het oversteken. Dit zijn normale reacties op een niet normale gebeurtenis. Let wel op: Vraag je huisarts om hulp als de angst je leven gaat beheersen.

Zorg goed voor jezelf
Het is heel normaal dat je na een ingrijpende gebeurtenis last hebt van emoties en stressklachten. Het is goed om jezelf de tijd te gunnen om de gebeurtenis te verwerken. Stop je emoties niet weg en sta stil bij wat je is overkomen, hoe moeilijk dit ook is. In ons blog geven wij verschillende tips hoe je dit kunt doen. Ons blog


Wat kan ik beter niet doen?

Verwijt jezelf niets en schaam je niet voor wat er is gebeurd. Ook niet wanneer mensen in je omgeving je het gevoel geven dat je schuldig bent aan wat er is gebeurd.
Sluit je niet af voor mensen die belangrijk voor je zijn. Je hoeft ze niet alles in detail uit te leggen of te vertellen. Wel is het belangrijk dat je ze meeneemt in wat jij nodig hebt en hoe zij jou het beste kunnen steunen.

  • Wees voorzichtig met slaap- en kalmeringsmiddelen. Overleg met je huisarts over de zin, de risico’s en het gebruik ervan;
  • Wees voorzichtig met alcohol, pillen of drugs. Je voelt je misschien tijdelijk beter, maar deze middelen zijn geen oplossing voor je problemen. Ze kunnen juist voor extra problemen zorgen;
  • Doe je niet sterker voor dan je bent. Het is geen schande als jij je kwetsbaar opstelt;
  • Loop niet te lang met je klachten door. Als jij je zorgen maakt of als jij je na enkele weken niet beter voelt, vraag dan om hulp;
  • Vermijd vervelende discussies over wat er gebeurd is. Geef het vooral aan als je er niet over wilt praten. Je bent niemand uitleg verschuldigd.

Begrippen seksueel misbruik

Seksueel misbruik is een ernstige vorm van seksueel geweld over een langere periode.
Seksueel misbruik en seksueel geweld overkomt zowel volwassenen als kinderen en de gevolgen ervan zijn voor iedereen anders.


Wat vaak wel hetzelfde is, zijn de twijfels, schaamte en de schuldgevoelens. Er heerst een groot taboe op dit onderwerp en er wordt weinig over gesproken. The Phoenix Sisters wil deze stilte en de taboes doorbreken. Jij hoeft niet alleen te zijn met je vragen en verdriet. Wij zijn er om jou te ondersteunen bij je hulpvragen.

Bij seksuele intimidatie valt iemand een ander lastig met seksuele bedoelingen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door middel van seksueel getinte opmerkingen, seksuele gebaren of lichamelijke aanrakingen.

Aanranding en verkrachting zijn allebei vormen van seksueel misbruik: iemand moet tegen zijn wil seksuele handelingen ondergaan of plegen.

Bij verkrachting is er sprake van het seksueel binnendringen van het lichaam van het slachtoffer. Bijvoorbeeld het binnendringen in de vagina, anus of mond met een penis, vinger of een voorwerp. Bij aanranding is er geen sprake van seksueel binnendringen van het lichaam.

Dit zijn theoretische definities en ze zeggen niets over het effect dat deze handelingen hebben op verschillende mensen. De ene ervaring is niet minder heftig dan de ander. Iedereen ervaart een trauma anders. Belangrijk is dat jij jouw ervaring niet vergelijkt met die van een ander of de ervaring van de ander niet erkent.

Seksueel misbruik via internet komt steeds vaker voor. Volwassenen, maar ook jongeren en kinderen kunnen hiermee te maken krijgen. Vormen van online seksueel misbruik zijn:

  • Grooming (digitaal kinderlokken);
  • Sexting (het versturen en delen van seksueel getinte berichten, foto’s of filmpjes);
  • Sextortion (chantage / afpersing met naaktbeelden)

PTSS is een afkorting voor Post Traumatische Stress Stoornis. Het is een van de meest voorkomende psychische problemen bij seksueel misbruik. Symptomen
van PTSS zijn: nachtmerries, herbelevingen, vermijding, dissociatie, sterke prikkelgevoeligheid en gevoelsvervlakking. Bij PTSS kunnen daarnaast ook agressieve uitbarstingen, zelfdestructief gedrag, relationele problemen of problemen met het zelfbeeld optreden.

Triggers zijn prikkels in je omgeving die herinneringen aan het misbruik kunnen oproepen. De triggers kunnen geluiden, geuren, smaken, situaties en bewegingen of handelingen van anderen in je omgeving zijn.

Een flashback ontstaat meestal wanneer je een ervaring hebt die onbewust een eerder ervaring of een associatie van gedachten oproept. Je kan je dan bijvoorbeeld
plotseling herinneren wat jij eerder in een vergelijkbare situatie hebt gedaan of opnieuw de
emotie beleven die jij in het verleden had.

Soms is de ervaring zo sterk, dat de je de herinnering als realiteit ervaart. Het voelt met name op emotioneel vlak alsof je terug bent in dezelfde situatie als toen. Dit wordt een herbeleving genoem.

Dissociatie is een beschermingsmechanisme dat je in staat stelt om nare ervaringen en de herinneringen daaraan te ontlopen. Hersenfuncties zoals het geheugen of emoties worden tijdelijk uitgeschakeld waardoor het bewustzijn verandert. Dissociatie kan als erg vreemd en eng worden ervaren. Dissociëren kan ook jaren later bij het herinneren van de gebeurtenis optreden. Je hersenen beschermen jou door het even ‘weg’ zijn, om te voorkomen dat jij je de gebeurtenis weer opnieuw kunt herinnert.